Wstęp
Planujesz wyjazd do Hiszpanii i zastanawiasz się, jak przygotować się pod względem finansowym? To zupełnie normalne pytanie – każdy, kto pierwszy raz jedzie do kraju o innej walucie, ma podobne wątpliwości. Hiszpania, choć należy do Unii Europejskiej, ma swoją specyfikę jeśli chodzi o płatności i obieg gotówki. Znajomość lokalnych zwyczajów i zasad może zaoszczędzić Ci niepotrzebnych stresów i dodatkowych kosztów. W tym artykule znajdziesz praktyczne informacje, które pomogą Ci sprawnie poruszać się w hiszpańskim systemie płatniczym – od wymiany waluty po bezpieczne korzystanie z bankomatów.
Najważniejsze fakty
- Euro to jedyna obowiązująca waluta w Hiszpanii od 2002 roku, kiedy zastąpiła historyczną pesetę
- Płatności kartą są powszechnie akceptowane, ale w mniejszych miejscowościach i na targowiskach gotówka wciąż króluje
- Warto wymienić złotówki na euro przed wyjazdem, bo kantory w Hiszpanii często oferują gorsze kursy
- Hiszpańskie banknoty euro mają nominały od 5€ do 500€, ale banknot 500€ jest rzadko akceptowany z powodu obaw przed fałszerstwami
Jaka waluta obowiązuje w Hiszpanii?
Jeśli planujesz podróż do Hiszpanii, musisz wiedzieć, że od 2002 roku obowiązującą walutą jest euro (€). To wspólna waluta 20 krajów Unii Europejskiej, która zastąpiła historyczną pesetę. Warto pamiętać, że przed wyjazdem warto wymienić złotówki na euro – choć w Hiszpanii znajdziesz kantory, kursy bywają tam mniej korzystne niż w Polsce. Alternatywą jest karta wielowalutowa, która pozwala uniknąć dodatkowych kosztów przewalutowania.
Euro jako oficjalna waluta Hiszpanii
Hiszpania przeszła na euro w 1999 roku, ale banknoty i monety trafiły do obiegu dopiero trzy lata później. Był to ważny moment dla hiszpańskiej gospodarki, który ułatwił handel z innymi krajami strefy euro. Wcześniej, przez ponad 130 lat, narodową walutą była peseta – na jej banknotach widniały wizerunki królów, konkwistadorów i innych ważnych postaci historycznych. Dziś euro jest nieodłącznym elementem codziennego życia w Hiszpanii, zarówno w dużych miastach, jak i mniejszych miejscowościach.
Nominały banknotów i monet euro
W Hiszpanii, podobnie jak w innych krajach strefy euro, znajdziesz banknoty o nominałach: 5€, 10€, 20€, 50€, 100€, 200€ i 500€. Każdy z nich przedstawia charakterystyczne motywy architektoniczne różnych epok. Monety natomiast występują w wartościach:
| Monety euro | Monety centowe |
|---|---|
| 1€ i 2€ | 1, 2, 5, 10, 20, 50 centów |
Co ciekawe, hiszpańskie monety euro często zawierają symbole związane z kulturą kraju, takie jak wizerunki królów czy słynne zabytki. Jeśli przyjrzysz się im bliżej, zobaczysz np. podobiznę króla Filipa VI lub katedrę w Santiago de Compostela.
Pamiętaj, że banknot 500€ jest rzadko używany – wiele sklepów może odmówić jego przyjęcia z powodu obaw przed fałszerstwami.
Poznaj szczegóły dotyczące kto musi podpisać sprawozdanie finansowe do 31.03.2023 i zyskaj pewność w kwestiach formalnych.
Historia hiszpańskiej waluty
Pieniądz w Hiszpanii ma bogatą i burzliwą historię. Przed wprowadzeniem euro kraj ten przeszedł przez kilka etapów rozwoju systemu monetarnego. Każda epoka pozostawiła swój ślad w formie unikalnych monet i banknotów, które dziś są cennymi eksponatami muzealnymi. Warto poznać tę historię, by zrozumieć, jak ważnym krokiem było przyjęcie wspólnej europejskiej waluty.
Peseta – poprzedniczka euro
Przez ponad 130 lat, od 1868 do 2002 roku, oficjalną walutą Hiszpanii była peseta. Zastąpiła ona wcześniejsze hiszpańskie escudo, gdy kraj przystąpił do Łacińskiej Unii Monetarnej. Peseta dzieliła się na 100 centimos i przeszła znaczące zmiany wizualne na przestrzeni lat:
- Monarchy: wizerunki królów Alfonsa XII i Alfonsa XIII
- Okres republiki: symbole republikańskie i ludowe
- Czasy Franco: portret dyktatora i symbole narodowe
- Po 1975: nowoczesne wzory z elementami kultury
Najwyższy nominał pesety to 10 000 Pts – taki banknot ważył w portfelu nie tylko symbolicznie, ale i dosłownie!
Przejście na euro w 2002 roku
1 stycznia 2002 roku to data rewolucji w hiszpańskim systemie płatniczym. Hiszpania była jednym z pierwszych krajów, które przyjęły euro, co wymagało ogromnego przygotowania logistycznego. Przez dwa miesiące obie waluty funkcjonowały równolegle, aby ułatwić obywatelom przejście na nowy system.
| Okres | Waluta | Kurs wymiany |
|---|---|---|
| Przed 2002 | Peseta | – |
| 1999-2001 | Euro (tylko rozliczenia) | 1€ = 166,386 Pts |
| Od 2002 | Euro (gotówka) | Stały kurs |
Przejście na euro przyspieszyło modernizację gospodarki i ułatwiło Hiszpanii handel z resztą Europy. Dziś, po ponad 20 latach, euro jest już nierozerwalnie związane z hiszpańską rzeczywistością, choć starsi mieszkańcy wciąż czasem przeliczają ceny na „stare dobre pesety”.
Dowiedz się, jakie korzyści niesie ze sobą umiejętność pracy w zespole i jak może wpłynąć na Twój rozwój zawodowy.
Czy w Hiszpanii można płacić polską kartą?
Jeśli planujesz wyjazd do Hiszpanii, twoja polska karta płatnicza będzie działać bez problemu w większości miejsc. Hiszpania to kraj przyjazny turystom, gdzie płatności kartą są powszechnie akceptowane. Jednak warto pamiętać o kilku ważnych kwestiach:
| Rodzaj karty | Akceptacja | Uwagi |
|---|---|---|
| Visa/Mastercard | Prawie wszędzie | Najlepsza opcja |
| American Express | Ograniczona | Głównie duże hotele i restauracje |
Pamiętaj, że niektóre mniejsze sklepy czy targowiska mogą preferować gotówkę, dlatego zawsze warto mieć przy sobie trochę euro na drobne wydatki.
Akceptacja kart Visa i MasterCard
Sieci Visa i MasterCard są w Hiszpanii najbardziej rozpowszechnionymi systemami płatniczymi. Możesz z nich korzystać w:
- Sklepach sieciowych i butikach
- Restauracjach i kawiarniach
- Stacjach benzynowych
- Hotelach i punktach turystycznych
Według danych Europejskiego Banku Centralnego, ponad 80% transakcji powyżej 50€ w Hiszpanii jest realizowanych kartą.
Przed wyjazdem warto sprawdzić w swoim banku, czy karta jest odblokowana do płatności zagranicznych oraz jakie są prowizje za transakcje w euro.
Popularność płatności gotówkowych
Mimo rosnącej popularności płatności bezgotówkowych, gotówka w Hiszpanii wciąż ma swoje znaczenie. Szczególnie w przypadku:
| Sytuacja | Prawdopodobieństwo płatności gotówką |
|---|---|
| Małe sklepy osiedlowe | Wysokie |
| Targowiska | Bardzo wysokie |
| Taksówki | Średnie |
Warto mieć przy sobie drobne banknoty 5€, 10€ i 20€, bo w niektórych miejscach mogą być problemy z wydaniem reszty z większych nominałów. Pamiętaj też, że w Hiszpanii często obowiązuje minimalna kwota płatności kartą (zwykle około 5-10€).
Odkryj, jaka jest rola i zadania instytucji sieci bezpieczeństwa finansowego i zrozum jej znaczenie w systemie finansowym.
Gdzie wymienić złotówki na euro?
Planując wyjazd do Hiszpanii, warto zastanowić się nad najkorzystniejszym sposobem wymiany złotówek na euro. Wybór odpowiedniego miejsca może znacząco wpłynąć na ilość gotówki, jaką faktycznie zabierzesz na wyjazd. W Polsce masz kilka opcji do wyboru, a każda z nich ma swoje plusy i minusy.
Kantory i banki w Hiszpanii
Choć w Hiszpanii znajdziesz kantory wymiany walut, nie zawsze będą one najlepszym rozwiązaniem. W popularnych miejscach turystycznych kursy bywają szczególnie niekorzystne, a dodatkowo możesz spotkać się z wysokimi prowizjami. Warto porównać kilka ofert przed wymianą.
| Miejsce wymiany | Zalety | Wady |
|---|---|---|
| Kantory w centrach turystycznych | Szybkość, dostępność | Słabe kursy, wysokie prowizje |
| Banki | Bezpieczeństwo transakcji | Ograniczone godziny otwarcia |
Pamiętaj, że w Hiszpanii znalezienie kantoru wymieniającego złotówki może być trudne – większość placówek skupia się na popularnych walutach jak dolar czy funt.
Wymiana waluty przed wyjazdem
Najlepszym rozwiązaniem często okazuje się wymiana złotówek na euro jeszcze w Polsce. Dlaczego warto to zrobić przed wyjazdem?
- Możliwość porównania kursów w różnych kantorach
- Brak pośpiechu i stresu związanego z poszukiwaniem kantoru na miejscu
- Dostęp do kantorów internetowych oferujących często lepsze kursy
Kantory stacjonarne w większych polskich miastach zwykle oferują konkurencyjne kursy, a dodatkowo możesz negocjować przy większych kwotach. Warto też rozważyć kantory internetowe – często mają lepsze kursy niż te tradycyjne, a euro możesz odebrać w wybranym punkcie lub zamówić dostawę do domu.
Korzystanie z bankomatów w Hiszpanii
Bankomaty w Hiszpanii są powszechnie dostępne – znajdziesz je nie tylko w bankach, ale też w centrach handlowych, na stacjach benzynowych czy w popularnych dzielnicach turystycznych. Wypłata gotówki z bankomatu to często najwygodniejszy sposób na zdobycie euro, ale warto znać kilka praktycznych zasad. Przede wszystkim, wybieraj bankomaty oznaczone logo Twojej karty (Visa, Mastercard) i unikaj tych w podejrzanych lokalizacjach. Większość bankomatów oferuje interfejs w języku angielskim, co znacznie ułatwia transakcję.
Pamiętaj, że hiszpańskie bankomaty często mają limit wypłat na jedną transakcję, zwykle około 300-600€. Jeśli potrzebujesz większej kwoty, będziesz musiał wykonać kilka wypłat, co może wiązać się z dodatkowymi opłatami. Warto też zwrócić uwagę na godziny działania – niektóre bankomaty w mniejszych miejscowościach mogą być wyłączane na noc.
Karty wielowalutowe a wypłaty gotówki
Jeśli często podróżujesz do Hiszpanii lub innych krajów strefy euro, karta wielowalutowa może być świetnym rozwiązaniem. Działa ona jak zwykła karta debetowa, ale pozwala trzymać środki w różnych walutach, w tym w euro. Główne zalety takiego rozwiązania to:
- Unikasz kosztów przewalutowania przy każdej transakcji
- Możesz korzystać z lepszych kursów wymiany
- Łatwiej kontrolujesz wydatki w obcej walucie
W przypadku wypłat z bankomatu karta wielowalutowa działa podobnie jak w Polsce – po prostu wybierasz opcję wypłaty z konta w euro. Pamiętaj jednak, że nawet przy takiej karcie bankomat może pobrać własną prowizję, dlatego warto sprawdzić warunki przed transakcją.
Opłaty za transakcje zagraniczne
Korzystając z polskiej karty w hiszpańskich bankomatach, możesz spotkać się z różnymi opłatami. Typowe koszty to:
- Prowizja Twojego banku za wypłatę za granicą (zwykle 2-5% kwoty)
- Opłata za przewalutowanie (jeśli masz konto w złotówkach)
- Dodatkowa opłata operatora bankomatu
Niektóre banki mają specjalne oferty dla podróżujących, które ograniczają lub całkowicie znoszą te opłaty. Warto sprawdzić w swoim banku, czy nie oferuje pakietów dla klientów często wyjeżdżających za granicę. Alternatywą może być założenie konta w euro w polskim banku – wtedy unikniesz kosztów przewalutowania przy każdej transakcji.
Koszty przelewów do Hiszpanii
Wysyłanie pieniędzy do Hiszpanii wiąże się z różnymi kosztami, które mogą znacząco wpłynąć na ostateczną kwotę otrzymaną przez odbiorcę. Typowe opłaty obejmują prowizję bankową, koszt przewalutowania oraz dodatkowe opłaty pośredników. Warto wiedzieć, że polskie banki często pobierają od 10 do 50 zł za standardowy przelew zagraniczny, a do tego dochodzi niekorzystny kurs wymiany waluty. Dlatego przed wykonaniem przelewu warto dokładnie sprawdzić wszystkie potencjalne koszty – czasem różnica między ofertami różnych instytucji może sięgać nawet kilkudziesięciu złotych.
Przelewy międzynarodowe
Tradycyjne przelewy międzynarodowe do Hiszpanii realizowane przez banki zwykle trwają od 1 do 3 dni roboczych. Największym problemem jest często nie czas realizacji, ale właśnie koszty. Banki stosują różne modele naliczania opłat – niektóre pobierają stałą prowizję, inne procent od kwoty przelewu. Dodatkowo, jeśli przelew jest realizowany w złotówkach, hiszpański bank odbiorcy może pobrać własną opłatę za przewalutowanie. Warto pamiętać, że w przypadku większych kwot różnice kursowe mogą być bardziej znaczące niż same prowizje.
Jak zmniejszyć koszty transferów?
Istnieje kilka sprawdzonych sposobów na ograniczenie kosztów przesyłania pieniędzy do Hiszpanii. Po pierwsze, warto rozważyć specjalistyczne usługi transferowe, które często oferują lepsze kursy wymiany i niższe prowizje niż banki. Wiele z nich zapewnia również natychmiastową realizację przelewu, co jest szczególnie ważne w pilnych sytuacjach. Kolejnym rozwiązaniem jest założenie konta w euro – wtedy unikniesz kosztów przewalutowania. Jeśli wysyłasz regularnie większe kwoty, negocjuj warunki z bankiem – często można uzyskać indywidualne, korzystniejsze stawki.
Pamiętaj też, że czas wykonania przelewu może wpływać na koszty. W okresach większej zmienności kursów walut różnice mogą być znaczące. Warto śledzić notowania euro i wybierać moment, gdy kurs jest względnie korzystny. Niektóre platformy umożliwiają nawet zlecenie przelewu po określonym kursie – gdy tylko zostanie on osiągnięty, transakcja zostanie automatycznie wykonana.
Płatności gotówkowe a bezgotówkowe
W Hiszpanii oba sposoby płatności są powszechnie akceptowane, ale mają swoje specyficzne zastosowania. Ponad połowa transakcji wciąż odbywa się gotówką, szczególnie w mniejszych miejscowościach i tradycyjnych lokalach. Z drugiej strony, płatności kartą zyskują na popularności, zwłaszcza wśród młodego pokolenia i w dużych miastach. Kluczem jest znalezienie odpowiedniej równowagi – warto mieć przy sobie zarówno gotówkę, jak i kartę, aby dostosować się do różnych sytuacji.
Gdzie warto mieć gotówkę?
Gotówka w Hiszpanii przydaje się szczególnie w kilku sytuacjach:
- Targowiska i stragany – lokalni sprzedawcy często preferują gotówkę, a niektóre stoiska w ogóle nie akceptują kart
- Małe sklepy osiedlowe – zwłaszcza te prowadzone przez starszych właścicieli
- Autobusy i taksówki – choć sytuacja się zmienia, wciąż wielu kierowców woli gotówkę
- Napiwki – jeśli chcesz zostawić drobne kelnerowi czy pokojówce, gotówka będzie lepszym rozwiązaniem
Pamiętaj, że w Hiszpanii często obowiązuje minimalna kwota płatności kartą, zwykle około 5-10€. Dlatego za drobne zakupy lepiej zapłacić gotówką.
Zakupy kartą w Hiszpanii
Płatności kartą w Hiszpanii są bezpieczne i wygodne. W większości miejsc nie będziesz miał problemu z użyciem karty Visa lub MasterCard. Szczególnie łatwo zapłacisz plastikiem w:
- Sieciach handlowych i supermarketach
- Restauracjach i kawiarniach w turystycznych dzielnicach
- Stacjach benzynowych
- Hotelach i punktach turystycznych
Coraz więcej miejsc w Hiszpanii oferuje płatności zbliżeniowe, co znacznie przyspiesza transakcje. Warto jednak pamiętać, że niektóre polskie karty mogą wymagać podania PINu przy większych kwotach, nawet jeśli w Polsce działałyby w trybie zbliżeniowym.
Przykładowe ceny w Hiszpanii
Planując budżet na wyjazd do Hiszpanii, warto znać przybliżone ceny podstawowych produktów i usług. Koszty życia różnią się w zależności od regionu – w popularnych kurortach turystycznych zapłacisz więcej niż w małych miasteczkach w głębi kraju. Pamiętaj, że sezon letni to okres, gdy ceny potrafią wzrosnąć nawet o 30-40%, szczególnie w miejscowościach nadmorskich. W dużych miastach jak Barcelona czy Madryt życie też jest droższe niż w mniejszych ośrodkach. Warto porównywać ceny i szukać lokalnych promocji – Hiszpanie uwielbiają okazje!
Koszty żywności i napojów
Jedzenie w Hiszpanii nie należy do najdroższych, ale warto znać orientacyjne ceny podstawowych produktów:
- Chleb – od 1€ za bagietkę do 3€ za specjalne pieczywo
- Owoce i warzywa – 1-3€/kg w zależności od sezonu
- Mleko – około 0,80€ za litr
- Jajka – 10 sztuk to wydatek 1,50-2€
- Lokalne wino – butelka dobrego wina od 3€ w górę
- Piwo w barze – 1,50-3€ za caña (małe piwo)
Jedząc na mieście, za menu del día (lunch z kilkudaniowym zestawem) zapłacisz 10-15€ w zwykłej restauracji. Kolacja w dobrej knajpce to wydatek 20-30€ na osobę bez alkoholu. Warto szukać miejsc odwiedzanych przez lokalnych mieszkańców – tam jedzenie jest często lepsze i tańsze niż w turystycznych lokalach.
Ceny usług turystycznych
Zwiedzanie Hiszpanii wiąże się z różnymi kosztami, które warto uwzględnić w budżecie:
- Bilety wstępu – do głównych atrakcji jak Sagrada Familia czy Alhambra to wydatek 15-30€
- Transport publiczny – bilet jednorazowy w Barcelonie czy Madrycie kosztuje około 2€
- Taksówki – opłata początkowa to 2,50-3€ plus około 1€/km
- Wynajem samochodu – od 25€/dzień w niskim sezonie
- Noclegi – hostele od 15€, hotele średniej klasy od 60€ za noc
Wiele muzeów oferuje darmowe wejścia w określone dni – warto to sprawdzić przed wyjazdem. Bilety komunikacji miejskiej często są tańsze przy zakupie pakietów (np. 10 przejazdów). Pamiętaj też, że w Hiszpanii zwyczajowo zostawia się napiwki w wysokości 5-10% w restauracjach, jeśli obsługa była dobra.
Porady dla podróżujących do Hiszpanii
Planując wyjazd do Hiszpanii, warto przygotować się nie tylko pod względem turystycznym, ale też finansowym. Hiszpania to kraj, gdzie tradycja spotyka się z nowoczesnością – podobnie jest z płatnościami. Choć euro jest jedyną obowiązującą walutą, sposób jej używania może różnić się od tego, co znamy z Polski. Warto pamiętać, że w mniejszych miejscowościach i tradycyjnych lokalach gotówka wciąż króluje, podczas gdy w dużych miastach i sieciowych sklepach bez problemu zapłacisz kartą. Kluczem jest znalezienie złotego środka – zabranie odpowiedniej ilości gotówki i rozsądne korzystanie z karty płatniczej.
Ile euro zabrać na wyjazd?
Kwota, jaką warto zabrać do Hiszpanii, zależy od kilku czynników: długości pobytu, standardu zakwaterowania i planowanych atrakcji. Przeciętny turysta wydaje około 50-100€ dziennie, nie licząc noclegów. Oto przykładowe wydatki, które pomogą ci oszacować budżet:
- Posiłki: śniadanie w kawiarni 5-10€, obiad w restauracji 15-25€, kolacja 20-30€
- Transport: bilet jednorazowy 2€, dzienna karta miejska 8-12€, wynajem roweru 10-15€/dzień
- Atrakcje: wstęp do muzeów 10-20€, bilety na koncerty od 30€
Pamiętaj, że w popularnych kurortach nadmorskich ceny mogą być nawet o 40% wyższe niż w mniejszych miastach w głębi kraju.
Jeśli planujesz płacić głównie kartą, wystarczy zabrać około 200-300€ w gotówce na drobne wydatki i sytuacje awaryjne. W przypadku preferowania gotówki, lepiej zaplanować około 100€ dziennie na osobę.
Bezpieczeństwo finansowe podczas podróży
Podróżując po Hiszpanii, warto zachować zdrowy rozsądek w kwestii bezpieczeństwa finansowego. Kieszonkowcy działają szczególnie w zatłoczonych miejscach turystycznych, dlatego pieniądze i dokumenty najlepiej trzymać w różnych miejscach. Oto kilka sprawdzonych sposobów:
- Podziel gotówkę – część schowaj w hotelowym sejfie, resztę noś przy sobie w kilku miejscach
- Używaj wewnętrznych kieszeni – specjalne pasy na pieniądze pod ubraniem to dobre rozwiązanie
- Zapisz numery kart – w oddzielnym miejscu, by w razie kradzieży móc je szybko zablokować
Warto też zastosować zasadę ograniczonego zaufania przy bankomatach – korzystaj tylko z tych w bankach lub dobrze oświetlonych miejscach, zasłaniaj klawiaturę przy wpisywaniu PINu. Jeśli twoja karta ma opcję płatności zbliżeniowych, rozważ ustawienie limitu na takie transakcje. Wiele banków oferuje też możliwość czasowego ograniczenia limitu wypłat za granicą – to dobre zabezpieczenie przed ewentualnymi stratami.
Wnioski
Hiszpania od 2002 roku korzysta z euro, co znacznie ułatwia płatności turystom z innych krajów strefy euro. Przejście z pesety na wspólną europejską walutę było ważnym momentem dla hiszpańskiej gospodarki, integrując kraj z resztą Europy. Warto pamiętać, że mimo powszechnej akceptacji kart płatniczych, gotówka wciąż odgrywa ważną rolę, szczególnie w mniejszych miejscowościach i na targowiskach.
Planując podróż, najlepiej wymienić złotówki na euro jeszcze w Polsce, gdzie kursy są zwykle bardziej korzystne. Karty płatnicze Visa i Mastercard są powszechnie akceptowane, ale warto mieć przy sobie drobne banknoty na wszelki wypadek. Hiszpania oferuje różnorodne doświadczenia – od luksusowych kurortów po tradycyjne miasteczka, a koszty życia mogą się znacznie różnić w zależności od regionu i sezonu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy w Hiszpanii mogę płacić polską kartą?
Tak, polskie karty Visa i Mastercard są powszechnie akceptowane. Pamiętaj jednak, że niektóre mniejsze sklepy mogą preferować gotówkę, a w przypadku kart złotówkowych mogą obowiązywać opłaty za przewalutowanie.
Gdzie najlepiej wymienić złotówki na euro?
Najkorzystniejsze kursy zwykle oferują kantory w Polsce, szczególnie te internetowe. W Hiszpanii wymiana złotówek może być trudna, a kantory w miejscach turystycznych często mają niekorzystne kursy.
Czy w Hiszpanii używane są banknoty 500€?
Teoretycznie tak, ale w praktyce wiele sklepów może odmówić ich przyjęcia z obawy przed fałszerstwami. Lepiej korzystać z mniejszych nominałów.
Ile euro zabrać na tygodniowy wyjazd?
Przy płaceniu głównie kartą wystarczy 200-300€ gotówki na drobne wydatki. Jeśli preferujesz gotówkę, zaplanuj około 100€ dziennie na osobę, w zależności od standardu podróży.
Czy w Hiszpanii trzeba zostawiać napiwki?
Nie jest to obowiązkowe, ale w restauracjach zwyczajowo zostawia się 5-10% wartości rachunku, jeśli obsługa była dobra. W barach napiwki są rzadsze.